الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

349

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

در خصوصيات آن بر حسب نياز زمان و مسير تكاملى انسانها تغييراتى رخ مىدهد ( 1 ) . قابل توجه اينكه در آيات مورد بحث به هفت وصف از اوصاف كمال خداوند اشاره شده است كه هر كدام از آنها به نحوى در مساله وحى دخالت دارد ، از جمله دو وصفى است كه در همين آيه مىخوانيم ( عزيز و حكيم ) . عزت و قدرت شكست ناپذير او ايجاب مىكند كه توانايى بر وحى و محتواى عظيم آن را داشته باشد ، و حكمت او ايجاب مىكند كه وحى الهى از هر نظر حكيمانه و هماهنگ با نيازهاى تكامل انسانها باشد جمله « يوحى » ( وحى مىفرستد ) به حكم اينكه فعل مضارع است دليل بر استمرار وحى از آغاز خلقت آدم تا عصر پيامبر خاتم است . سپس مىافزايد : « آنچه در آسمانها و آنچه در زمين است از آن او است ، و او بلند مرتبه و با عظمت است » ( * ( لَه ما فِي السَّماواتِ وَما فِي الأَرْضِ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيمُ ) * ) . مالكيت او نسبت به آنچه در آسمان و زمين است ايجاب مىكند كه از مخلوقات خود و سرنوشت آنها بيگانه نباشد ، بلكه به تدبير امر آنها بپردازد ، و نيازهاى آنها را از طريق وحى بر آنها نازل كند ، و اين سومين وصف از هفت وصف كمال او است . « علو مقام » و « عظمت » او كه چهارمين و پنجمين اوصاف او در اين آيات است اشاره به اين است كه او هيچگونه نياز و حاجتى به اطاعت و بندگى بندگان

--> ( 1 ) گرچه مفسران در مشار اليه « كذلك » احتمالات و تفسيرهاى مختلفى ذكر كرده‌اند ولى ظاهر اين است كه مشار اليه همين آياتى است كه بر پيامبر اسلام ص نازل شده است ، بنا بر اين مفهوم آيه چنين مىشود « وحى همين گونه است كه خداوند بر تو و پيامبران پيشين نازل مىكند » و اينكه به صورت اشاره به دور ذكر شده با اينكه مشار اليه نزديك است براى عظمت و احترام است چنان كه قبلا نيز گفته‌ايم .